Lascoördinator en lassers bespreken tekeningen en lasplanning op de lastafel
Feitjes & Weetjes

Lascoördinator en EN 1090: wanneer heb je er een nodig?

Vanaf uitvoeringsklasse EXC2 vraagt EN 1090 om een lascoördinator. Wat doet die, welk kennisniveau is nodig en wat betekent dat voor je bedrijf?

GepubliceerdCirca 4 minuten leestijd

Wat doet een lascoördinator?

Maak je gelaste staalconstructies met CE-markering? Dan heb je te maken met EN 1090. Vanaf uitvoeringsklasse EXC2 vraagt die norm om een lascoördinator. In dit artikel lees je wat een lascoördinator doet, welk kennisniveau nodig is en hoe je dat regelt.

Een lascoördinator is verantwoordelijk voor alles wat met lassen te maken heeft, van de voorbereiding tot de controle achteraf. Welke taken daarbij horen, staat in ISO 14731. Het bedrijf wijst minstens één verantwoordelijke lascoördinator aan: de Responsible Welding Coordinator (RWC).

De lascoördinator hoeft niet alles zelf te doen. Hij kan taken delegeren, maar blijft verantwoordelijk voor het geheel. Wel moet hij genoeg kennis en ervaring hebben voor het laswerk waarop hij toezicht houdt.

Lascoördinator werkt lasdocumentatie bij op een laptop naast een lasser
De lascoördinator houdt de lasdocumentatie en de kwalificaties bij.

EN 1090: CE-markering en uitvoeringsklassen

EN 1090-1 regelt de CE-markering van stalen en aluminium constructiedelen. Sinds 1 juli 2014 is die CE-markering verplicht. EN 1090-2 bevat de technische eisen voor de uitvoering van staalconstructies, waaronder het lassen.

De eisen hangen af van de uitvoeringsklasse: EXC1 tot en met EXC4, van licht naar zwaar. Meestal bepalen de ontwerper of de opdrachtgever de klasse. Staat er niets in het bestek of op de tekening, dan geldt EXC2.

KlasseTypische toepassingLascoördinatorKwaliteitseisen ISO 3834
EXC1Eenvoudige constructies met beperkte gevolgen bij bezwijkenNiet verplichtDeel 4 (elementair)
EXC2De meeste gebouwen in de woning- en utiliteitsbouwVerplichtDeel 3 (standaard)
EXC3Zwaardere constructies, zoals bruggen of constructies met vermoeiingsbelastingVerplichtDeel 2 (uitgebreid)
EXC4Bijzondere constructies met zeer grote gevolgen bij bezwijkenVerplichtDeel 2 (uitgebreid)

Ook het kwaliteitsniveau van de lassen hangt af van de klasse. In de basis koppelt EN 1090-2 elke klasse aan een niveau uit ISO 5817: van niveau D bij EXC1 tot niveau B met extra eisen bij EXC4. Lees meer in ons artikel over de kwaliteitsniveaus van ISO 5817.

Welk kennisniveau heeft de lascoördinator nodig?

ISO 14731 onderscheidt drie niveaus van technische kennis: basiskennis (B), specifieke kennis (S) en uitgebreide kennis (C, van comprehensive). In de praktijk koppel je die vaak aan de internationale diploma’s IWS, IWT en IWE.

KennisniveauVaak aangetoond met
B (basis)IWS (International Welding Specialist) of een specifieke opleiding voor EN 1090, zoals RWC-B
S (specifiek)IWT (International Welding Technologist)
C (uitgebreid)IWE (International Welding Engineer)

Welk niveau nodig is, staat in EN 1090-2. Het hangt af van de uitvoeringsklasse, de staalsoort en de materiaaldikte. Een voorbeeld voor EXC2 met S235 tot en met S355: tot 25 mm volstaat basiskennis, tussen 25 en 50 mm is specifieke kennis nodig en boven 50 mm uitgebreide kennis. Bij hogere sterktes, zoals S420 tot S700, en bij EXC3 ligt de lat hoger. Voor EXC4 is altijd uitgebreide kennis nodig.

Wat regelt de lascoördinator in de praktijk?

De taken uit ISO 14731 lopen door het hele proces. Deze komen in elke werkplaats terug.

Lascoördinator overlegt met een lasser aan de lastafel
Op de werkvloer vertaalt de lascoördinator de eisen naar de dagelijkse praktijk.
  • De opdracht beoordelen: welke uitvoeringsklasse, normen en eisen gelden voor het werk?
  • Lasmethoden: zorgen voor passende WPS’en en de onderliggende kwalificaties (WPQR). Voor EXC2 zijn meer routes toegestaan, zoals standaardlasmethoden of aantoonbare laservaring. Voor EXC3 en EXC4 is een lasmethodekwalificatie met een proefstuk nodig, volgens ISO 15614-1 of ISO 15613.
  • Lassers: controleren of de lassers volgens ISO 9606-1 gekwalificeerd zijn voor het werk dat ze doen, en de geldigheid van hun certificaten elke 6 maanden bevestigen.
  • Materialen en toevoegmaterialen: de juiste materialen, de juiste opslag en het drogen van elektroden.
  • Inspectie en NDO: bepalen wat er wordt gecontroleerd, hoe en door wie, en hoe je omgaat met afwijkingen en herstel.
  • Documentatie: alles zo vastleggen dat het werk naspeurbaar is, ook voor audits.

Meer over lasmethoden lees je in ons artikel over WPS, WPQR en lasserskwalificatie. Hoe je lascertificaten bevestigt en verlengt, lees je in hoe lang is je lascertificaat geldig? Voor de visuele controle van de lassen is er ons artikel over visuele lasinspectie volgens ISO 17637.

Met de LAS-ID-app ziet de lascoördinator in één overzicht welke certificaten van welke lassers geldig zijn en wanneer er een verloopt.

Lascoördinatie uitbesteden of zelf doen?

Niet elk bedrijf heeft een lascoördinator in vaste dienst. Een kleinere constructiewerkplaats kan ook met een externe lascoördinator werken, die op afgesproken momenten meekijkt en verantwoordelijk is voor het lastechnische deel. Leg de afspraken dan duidelijk vast: wie is de RWC, welke taken liggen bij wie en hoe vaak is de lascoördinator aanwezig?

Ook met een eigen lascoördinator kan extra ondersteuning helpen, bijvoorbeeld bij de voorbereiding van een audit, een nieuw type project of het opzetten van je lasdocumentatie.

Hulp nodig bij lascoördinatie of EN 1090?Sombroek W.E. ondersteunt lasbedrijven bij de projectvoorbereiding, de lasdocumentatie, de kwalificaties van lassers en de voorbereiding van audits. Praktisch op de werkvloer, duidelijk op papier.
Sombroek Welding Engineering Marnix Sombroek van Sombroek W.E.
Geschreven door

Marnix Sombroek

Specialist in lascoördinatie, lasinspectie en lasserkwalificaties

  • IWT
  • IWI-C
  • VT-3

Marnix is je aanspreekpunt bij Sombroek W.E. voor vragen over lastechniek, inspectie en kwalificaties. In dit artikel maakt hij de verbinding tussen normeisen en de keuzes die je in de werkplaats maakt. Bespreek voor advies over jouw situatie altijd je werkzaamheden, certificaat en projecteisen.

Gepubliceerd
Laatst aangepast

Bronnen en verantwoording

  1. ISO 14731:2019: lascoördinatie, taken en verantwoordelijkheden.
  2. TWI: CE-markering, EN 1090 en ISO 3834.
  3. TWI: fabricage-eisen uit EN 1090-2.

Deze uitleg is algemeen en vervangt de norm niet. De toepasselijke normeditie, je certificaat en de projecteisen zijn bepalend.

De vermelde specialismen en kwalificaties sluiten aan op de bedrijfsinformatie van Sombroek W.E. Bronlinks met ↗ openen in een nieuw tabblad.