Hoeklas kwalificeren: ISO 9606-1 of ASME IX?
Een hoeklas kwalificeren? Ontdek het verschil tussen ISO 9606-1 en ASME IX en wanneer je een aanvullende proef nodig hebt.
Hoeklas kwalificeren: begin bij de norm
Wil je een hoeklas kwalificeren? Kijk dan niet alleen naar het proefstuk dat je hebt gelast. De gebruikte norm bepaalt hoe de verbinding en het kwalificatiebereik worden beoordeeld.
Bij ISO 9606-1 worden stompe lassen aangeduid als butt welds (BW) en hoeklassen als fillet welds (FW). Binnen ASME IX kom je onder meer de term groove weld tegen. Die begrippen vertellen iets over de kwalificatie die je moet controleren.
Maak je in de productie meerdere verbindingstypen? Neem die dan al mee bij het voorbereiden van je proef, in plaats van pas wanneer de opdrachtgever je documenten opvraagt.
ISO 9606-1 en ASME IX naast elkaar
Hoeklasdekking apart controleren
Een stompe-lasproef kwalificeert niet automatisch een hoeklas. Een aanvullende hoeklasproef kan onderdeel zijn van de kwalificatieopzet.
Bekijk dus of FW daadwerkelijk is meegenomen en welke grenzen voor het vastgelegde bereik gelden.
Groeflasproef kan ook hoeklassen dekken
Een geslaagde groeflasproef kan hoeklassen kwalificeren binnen de toepasselijke variabelen en positiebereiken. Alleen een hoeklasproef geeft niet het omgekeerde bereik voor groeflassen.
De proefvorm is dus een startpunt, niet het volledige antwoord op je opdrachtcontrole.
Waarom pijp of plaat niet de enige vraag is
Een pijp- of plaatproef zegt op zichzelf niet welke hoeklassen je mag maken. Bekijk ook het proces, het toevoegmateriaal, de positie en de uitvoering van de verbinding.
Noteer daarom vooraf de norm, het lasproces en de verbindingen uit je opdracht. Vergelijk daarna wat op je certificaat staat. Je voorkomt zo dat een algemene vuistregel als volledige projectgoedkeuring wordt gebruikt.
Wanneer is een aanvullende hoeklasproef nuttig?
Een aanvullende proef is het bespreken waard wanneer je naast stompe lassen ook hoeklassen maakt. Daarmee kun je je proefopzet gericht laten aansluiten op de productie.
De voorbeelden van Sombroek W.E. gebruiken een aanvullende hoeklasproef op 10 mm in positie PB. De kwalificatie ontstaat door de uitgevoerde en beoordeelde proef, niet alleen doordat een werkstuk een bepaalde dikte heeft.
Meer dan 10 mm betekent niet automatisch gekwalificeerd
Een dikker werkstuk vervangt geen vereiste kwalificatieproef. Bespreek daarom vooraf met de keurmeester wat je last, welk onderzoek nodig is en welk bereik op het certificaat komt.
Zo houd je het onderscheid helder tussen een handige combinatie van proeven en de formele dekking die daaruit volgt.
Voorbeeld: leidingwerk en een steunconstructie
Stel dat je opdracht stompe pijpverbindingen en hoeklassen aan een steunconstructie bevat. Begin dan met een lijst van beide verbindingen. Leg daar de norm en certificaten naast. Misschien volstaat je bestaande bereik, maar misschien is een aanvullende kwalificatie nodig.
Door beide verbindingen vooraf te noemen, kan de keurmeester een passende proefopzet beoordelen. Zo voorkom je dat ontbrekende hoeklasdekking pas tijdens de opdracht naar voren komt.
Neem dit mee naar de voorbereiding
- De gevraagde normeditie en aanvullende eisen van de opdrachtgever.
- Een overzicht van de verbindingen, processen, afmetingen en posities.
- Je bestaande certificaten en de vastgelegde geldigheid.
- De vraag welke aanvullende proef het ontbrekende bereik kan afdekken.
Bekijk de mogelijkheden voor ISO 9606-kwalificaties of een ASME IX-certificaat.
Vragen over een hoeklas kwalificeren
Zijn ISO 9606-1 en ASME IX uitwisselbaar?
Nee. Het zijn verschillende normsystemen. Controleer wat de opdracht vraagt en laat beoordelen welke kwalificatie daarvoor nodig is.
Is een aanvullende hoeklasproef altijd nodig?
Dat hangt af van je bestaande kwalificatie en de werkzaamheden. Vraag niet om een extra proef zonder eerst het benodigde bereik te vergelijken.
Kan ik de hoeklasproef combineren met pijpproeven?
Sombroek W.E. beschrijft zulke proefopzetten. Bekijk de voorbeelden van een combi-lascertificaat 141 en bespreek welke opzet bij jouw werk past.
Marnix Sombroek
Specialist in lascoördinatie, lasinspectie en lasserkwalificaties
- IWT
- IWI-C
- VT-3
Marnix is je aanspreekpunt bij Sombroek W.E. voor vragen over lastechniek, inspectie en kwalificaties. In dit artikel maakt hij de verbinding tussen normeisen en de keuzes die je in de werkplaats maakt. Bespreek voor advies over jouw situatie altijd je werkzaamheden, certificaat en projecteisen.
Bronnen en verantwoording
Gebaseerd op de praktijkinformatie “Wist je dat” van Sombroek W.E. De aanvullende uitleg onderscheidt proefopzet en daadwerkelijk kwalificatiebereik.
- NEN-EN-ISO 9606-1:2017.
- ASME BPVC Section IX: welding qualifications.
- TWI: verbindingstypen en aanvullende hoeklasproeven.
Deze uitleg is geen individueel kwalificatiebewijs. Je afgegeven certificaat, de toepasselijke normeditie en de projecteisen zijn bepalend.
De vermelde specialismen en kwalificaties sluiten aan op de bedrijfsinformatie van Sombroek W.E. Bronlinks met ↗ openen in een nieuw tabblad.