Spawacz w pomarańczowym kombinezonie spawa złącze próbne w kabinie spawalniczej
Fakty i ciekawostki

Egzamin spawalniczy ISO 9606-1: jak dobrze się przygotować

Jak przebiega egzamin spawalniczy wg ISO 9606-1, na co zwraca uwagę egzaminator i jak zdać go za pierwszym razem? Osiem praktycznych wskazówek.

OpublikowanoOk. 3 minuty czytania

Co właściwie sprawdza egzamin spawalniczy?

Egzamin spawalniczy decyduje o tym, czy wkrótce będą Państwo mieli certyfikat spawalniczy. Dobra wiadomość: przy dobrym przygotowaniu szanse na zdanie są duże. W tym artykule wyjaśniamy, jak przebiega egzamin wg ISO 9606-1, na co zwraca uwagę egzaminator i co można zrobić, aby zdać za pierwszym razem.

Egzamin wg ISO 9606-1 sprawdza umiejętności spawacza: czy potrafi on wykonać spoinę dobrej jakości zgodnie z instrukcją technologiczną spawania (WPS)? Egzaminator ocenia nie tylko efekt końcowy, ale też sposób pracy. Czy spawacz przestrzega WPS, pracuje starannie i panuje nad procesem?

Złącze próbne od razu wyznacza zakres certyfikatu: metodę spawania, rodzaj spoiny (czołowa lub pachwinowa), blachę lub rurę, grubość, średnicę i pozycję spawania. Dlatego warto z góry, razem z organizacją egzaminacyjną, dobrać złącze próbne odpowiadające faktycznie wykonywanej pracy. Chcą Państwo objąć kilka średnic lub grubości naraz? Polecamy artykuł o certyfikacie kombinowanym 141.

Złącze próbne ze spoiną pachwinową z oznaczeniem na stole spawalniczym
Złącze próbne ze spoiną pachwinową, oznaczone do oceny.

Tak przebiega egzamin

  1. Przygotowanie. Spawacz otrzymuje (p)WPS, materiał i złącze próbne. Egzaminator zapisuje dane i oznacza złącze.
  2. Spawanie pod nadzorem. Egzaminator jest obecny podczas spawania. Spoinę wykonuje się zgodnie z WPS, w uzgodnionej pozycji.
  3. Przerwanie i ponowne zajarzenie. W złączu próbnym musi się znaleźć co najmniej jedno przerwanie i ponowne zajarzenie łuku, zarówno w warstwie przetopowej, jak i licowej. To miejsce jest oznaczane, aby można je było później ocenić.
  4. Badanie wizualne. Każde złącze próbne najpierw poddaje się badaniu wizualnemu wg ISO 17637.
  5. Badania dodatkowe. W zależności od metody i rodzaju spoiny następuje np. badanie radiograficzne, próba zginania lub próba łamania. Przy spoinie pachwinowej jest to zwykle próba łamania lub badanie makroskopowe.
  6. Certyfikat. Jeśli wszystko spełnia wymagania, wydawany jest certyfikat.

Na co zwraca uwagę egzaminator?

Ocena odbywa się na podstawie ISO 5817. Na egzaminie spawalniczym obowiązuje z reguły poziom jakości B, czyli najbardziej rygorystyczny. Dla kilku niezgodności kształtu, takich jak nadmierny nadlew lica czy zbyt wypukła spoina pachwinowa, obowiązuje poziom C. Co oznaczają te poziomy, wyjaśniamy w artykule o poziomach jakości ISO 5817.

  • Pęknięcia i przyklejenia: niedopuszczalne.
  • Warstwa przetopowa: wystarczający przetop, bez przyklejeń i podtopień grani.
  • Podtopienia i porowatość: tylko w wąskich granicach.
  • Przerwanie i ponowne zajarzenie: prawidłowe połączenie, bez przyklejenia i kraterów.
  • Kształt spoiny: łagodne przejście do materiału rodzimego, a przy spoinach pachwinowych właściwa grubość spoiny (wymiar a).

Egzaminator może też przerwać egzamin, np. gdy spawacz wyraźnie odbiega od WPS lub potrzebne są większe naprawy.

8 wskazówek, aby zdać za pierwszym razem

Marnix Sombroek omawia egzamin spawalniczy z dwoma spawaczami
Marnix Sombroek omawia egzamin spawalniczy ze spawaczami.
  1. Ćwicz na takim samym złączu. Wcześniej spawaj ten sam materiał, tę samą grubość i w tej samej pozycji. Szczególnie pozycja pionowa z dołu do góry (PF) i pułapowa (PE) wymagają praktyki.
  2. Dokładnie przeczytaj WPS. Natężenie prądu, napięcie, spoiwo, gaz, podgrzewanie i kolejność ściegów: trzymaj się podanych wartości.
  3. Zadbaj o czysty rowek. Usuń zgorzelinę, rdzę, olej i wilgoć. Sprawdź kąt ukosowania, wysokość progu i odstęp.
  4. Dobrze sczepiaj. Mocne i dobrze rozmieszczone sczepiny zapobiegają zamykaniu się odstępu.
  5. Zwróć szczególną uwagę na przetop. Wiele egzaminów kończy się niepowodzeniem z powodu braku przetopu lub przyklejenia w grani.
  6. Ćwicz przerwanie i ponowne zajarzenie. Lekko zeszlifuj koniec ściegu i zajarz łuk nieco przed nim, aby połączenie było płynne.
  7. Czyść między warstwami. Dokładnie usuwaj żużel i tlenki, zwłaszcza przy spawaniu elektrodą otuloną i drutem proszkowym.
  8. Pracuj spokojnie. Nie daj się poganiać. Drobne niezgodności w warstwie przetopowej i wypełniających można zeszlifować tylko za zgodą egzaminatora; warstwę licową zostawia się bez zmian.

Po egzaminie: utrzymanie ważności certyfikatu

Zdane? Teraz trzeba pilnować terminów. Certyfikat ISO 9606-1 wymaga potwierdzenia co 6 miesięcy, a w zależności od metody przedłużenia ponownej oceny po 2 lub 3 latach. Jak to działa, wyjaśniamy w artykule jak długo ważny jest certyfikat spawalniczy? Dzięki aplikacji LAS-ID certyfikaty są zawsze w telefonie, a powiadomienie przychodzi na czas.

Egzamin spawalniczy w Sombroek W.E.?Jako organizacja egzaminacyjna dla DNV i Applus+ przeprowadzamy egzaminy w naszej kabinie spawalniczej w Heerhugowaard lub w Państwa siedzibie. Ofertę otrzymają Państwo w ciągu 24 godzin.
Sombroek Welding Engineering Marnix Sombroek z Sombroek W.E.
Autor tekstu

Marnix Sombroek

Specjalista ds. koordynacji spawania, inspekcji spoin i kwalifikacji spawaczy

  • IWT
  • IWI-C
  • VT-3

Marnix jest osobą kontaktową w Sombroek W.E. w sprawach technologii spawania, inspekcji i kwalifikacji. W tym artykule łączy wymagania normy z decyzjami podejmowanymi w warsztacie. W celu uzyskania porady dotyczącej konkretnej sytuacji zawsze warto omówić wykonywane prace, certyfikat i wymagania projektu.

Opublikowano
Ostatnia aktualizacja

Źródła i uzasadnienie

  1. NEN-EN-ISO 9606-1: egzamin kwalifikacyjny spawaczy, spawanie stali.
  2. ISO 5817:2023: poziomy jakości niezgodności w złączach spawanych.
  3. TWI: porównanie EN 287-1 i ISO 9606-1.

To objaśnienie ma charakter ogólny i nie zastępuje normy. Decydujące są obowiązujące wydanie normy, certyfikat oraz wymagania projektu.

Wymienione specjalizacje i kwalifikacje odpowiadają informacjom o firmie Sombroek W.E. Linki do źródeł oznaczone ↗ otwierają się w nowej karcie.