
Lasproef ISO 9606-1: zo bereid je je goed voor
Hoe verloopt een lasproef volgens ISO 9606-1, waar let de examinator op en wat kun je zelf doen om in één keer te slagen? Acht praktische tips.
Wat test een lasproef eigenlijk?
Een lasproef bepaalt of je straks een lascertificaat op zak hebt. Het goede nieuws: met een goede voorbereiding is de kans van slagen groot. In dit artikel lees je hoe een lasproef volgens ISO 9606-1 verloopt, waar de examinator op let en wat je zelf kunt doen om in één keer te slagen.
Bij een lasproef volgens ISO 9606-1 draait het om jouw vakmanschap: kun je volgens een lasmethodebeschrijving (WPS) een las van goede kwaliteit maken? De examinator kijkt niet alleen naar het eindresultaat, maar ook naar hoe je werkt. Volg je de WPS, werk je netjes en heb je je proces onder controle?
Het proefstuk bepaalt meteen het bereik van je certificaat: het lasproces, het type las (stompe las of hoeklas), plaat of pijp, de dikte, de diameter en de laspositie. Kies daarom vooraf samen met de examenorganisatie een proefstuk dat past bij het werk dat je echt doet. Wil je meerdere diameters of diktes in één keer afdekken? Lees dan ons artikel over het combi-lascertificaat 141.

Zo verloopt de lasproef
- Voorbereiding. Je krijgt de (p)WPS, het materiaal en het proefstuk. De examinator legt je gegevens vast en markeert het proefstuk.
- Lassen onder toezicht. De examinator is bij het lassen aanwezig. Je last volgens de WPS, in de afgesproken positie.
- Stop en herstart. In het proefstuk moet minstens één stop en herstart zitten, zowel in de grondlaag als in de afdeklaag. Die plek wordt gemarkeerd, zodat hij later beoordeeld kan worden.
- Visuele beoordeling. Elk proefstuk wordt eerst visueel beoordeeld volgens ISO 17637.
- Aanvullend onderzoek. Afhankelijk van het proces en het type las volgt bijvoorbeeld röntgenonderzoek, een buigproef of een breukproef. Bij een hoeklas is dat meestal een breukproef of macro-onderzoek.
- Certificaat. Voldoet alles aan de eisen, dan wordt je certificaat afgegeven.
Waar let de examinator op?
De beoordeling gebeurt aan de hand van ISO 5817. Voor een lasproef geldt in de regel kwaliteitsniveau B, het strengste niveau. Voor een paar vormafwijkingen, zoals te veel lasmetaal of een te bolle hoeklas, geldt niveau C. In ons artikel over de kwaliteitsniveaus van ISO 5817 lees je wat die niveaus betekenen.
- Scheuren en bindingsfouten: niet toegestaan.
- Grondlaag: voldoende doorlassing, zonder bindingsfouten of inkarteling aan de wortel.
- Randinkarteling en porositeit: alleen binnen strakke grenzen.
- Start en stop: een goede aansluiting, zonder bindingsfout of krater.
- Vorm van de las: een vloeiende overgang naar het basismateriaal en, bij hoeklassen, de juiste a-hoogte.
De examinator mag de proef ook stoppen, bijvoorbeeld als je duidelijk afwijkt van de WPS of als er grote reparaties nodig zijn.
8 tips om in één keer te slagen

- Oefen het echte proefstuk. Las vooraf hetzelfde materiaal, dezelfde dikte en dezelfde positie. Vooral verticaal opgaand (PF) en boven het hoofd (PE) vragen om oefening.
- Lees de WPS goed. Stroom, spanning, toevoegmateriaal, gas, voorwarmen en laagopbouw: houd je aan de waarden die erin staan.
- Zorg voor een schone naad. Verwijder walshuid, roest, olie en vocht. Controleer de naadhoek, de steg en de opening.
- Hecht goed. Stevige, goed geplaatste hechtingen voorkomen dat de opening dichttrekt.
- Besteed extra aandacht aan je grondlaag. Veel lasproeven lopen mis op onvoldoende doorlassing of een bindingsfout in de grondlaag.
- Oefen je stop en herstart. Slijp het einde van je rups licht uit en start iets ervoor, zodat de aansluiting goed vloeit.
- Reinig tussen de lagen. Verwijder slak en oxiden grondig, zeker bij elektrodelassen en lassen met gevulde draad.
- Werk rustig. Laat je niet opjagen. Kleine onvolkomenheden in de grond- en vullagen mag je alleen wegslijpen met toestemming van de examinator; de afdeklaag laat je zoals hij is.
Na de lasproef: je certificaat geldig houden
Geslaagd? Dan begint het bijhouden. Een ISO 9606-1-certificaat moet elke 6 maanden worden bevestigd en, afhankelijk van de verlengingsmethode, na 2 of 3 jaar opnieuw worden beoordeeld. In het artikel hoe lang is je lascertificaat geldig? lees je hoe dat werkt. Met de LAS-ID-app heb je je certificaten op je telefoon en krijg je op tijd een melding.
Marnix Sombroek
Specialist in lascoördinatie, lasinspectie en lasserkwalificaties
- IWT
- IWI-C
- VT-3
Marnix is je aanspreekpunt bij Sombroek W.E. voor vragen over lastechniek, inspectie en kwalificaties. In dit artikel maakt hij de verbinding tussen normeisen en de keuzes die je in de werkplaats maakt. Bespreek voor advies over jouw situatie altijd je werkzaamheden, certificaat en projecteisen.
Bronnen en verantwoording
- NEN-EN-ISO 9606-1: kwalificatie van lassers voor het smeltlassen van staal.
- ISO 5817:2023: kwaliteitsniveaus voor onvolkomenheden in smeltlassen.
- TWI: vergelijking van EN 287-1 en ISO 9606-1.
Deze uitleg is algemeen en vervangt de norm niet. De toepasselijke normeditie, je certificaat en de projecteisen zijn bepalend.
De vermelde specialismen en kwalificaties sluiten aan op de bedrijfsinformatie van Sombroek W.E. Bronlinks met ↗ openen in een nieuw tabblad.